Bộ tượng Tam Quan Đại Đế của lò Bửu Nguyên giá trị dòng gốm thờ tự cuối thế kỷ XIX - đầu thế kỷ XX

Tóm tắt

Bộ tượng gốm Tam Quan Đại Đế, bao gồm Ba vị Đại Đế và sáu tượng thị giả hầu cận. Bộ tượng có niên đại đầu thế kỷ XX, do lò gốm Bửu Nguyên tại Đề Ngạn (Sài Gòn) sản xuất, hiện thuộc một sưu tập tư nhân và đã được công nhận là Bảo vật Quốc gia. Bằng phương pháp tiếp cận di vật học, hình tượng học và liên ngành, bài viết tiến hành giải mã các thông tin về kỹ thuật chế tác gốm men nhiều màu và đặc biệt là các dòng minh văn Hán tự 堤岸埠” (Đề Ngạn Phụ) và “寶源造” (Bửu Nguyên tạo) trên di vật. Bộ tượng cung cấp những tư liệu vật chất xác tín về hoạt động và phong cách đặc trưng của lò gốm Bửu Nguyên, trở thành một mốc tham chiếu quan trọng cho việc nhận diện gốm Sài Gòn. Các chi tiết hình tượng từ phẩm phục, mũ miện cho đến các pháp khí như bút và sổ của thị giả là sự vật chất hóa sống động cho học thuyết “vũ trụ quan liêu” của tín ngưỡng Tam Quan, thể hiện rõ các chức năng “tứ phúc, xá tội, cầu khỏe”. Bộ cổ vật không chỉ là tác phẩm nghệ thuật độc đáo, mà còn là di sản tư liệu quan trọng, làm sáng tỏ mối quan hệ mật thiết giữa gốm Sài Gòn và nhu cầu tín ngưỡng của người dân Nam Bộ từ cuối thế kỷ XIX - đầu thế kỷ XX.